Genealogia i genetyka / Genealogy and genetics

Genealogia + genetyka = genealogia genetyczna / genetyka genealogiczna

Genealogy + genetics = genetic genealogy

Genealogia to nauka pomocnicza historii, zajmująca się badaniem więzi pomiędzy ludźmi, rodzin i całych rodów. Genes to z greckiego ród, zaś logos to wiedza, więc genealogia to wiedza o rodach. Genealogia bada rody na podstawie więzi rodzinnych, rozumianych przede wszystkim (choć nie wyłącznie) przez związki naturalne, a więc genetyczne.

Genetyka to dział biologii – nauka o dziedziczności i zmienności organizmów, a więc o genach, które są nośnikami informacji genetycznej, podstawowymi materialnymi elementami dziedziczenia, składnikami chromosomów, znajdujących się wewnątrz komórki.

Genealogia genetyczna lub genetyka genealogiczna to nauka pomocnicza genealogii, połączenie badań genealogicznych i genetycznych, a więc wykorzystanie genetyki do badań genealogicznych. Stosowane są 3 rodzaje testów: Y-DNA (przekazywanego tylko w linii męskiej), mtDNA (przekazywanego w linii żeńskiej) oraz DNA autosomalnego (przekazywanego przez wszystkie linie przodków).

Genealogy is an auxiliary science of history that examines the ties between people within families. Genealogy studies families on the basis of family ties, understood primarily (but not exclusively) by natural, and therefore genetic, relationships.

Genetics is a branch of biology, the study of the heredity and variability of organisms, and therefore about genes that are the carriers of genetic information, the basic material elements of inheritance, and the components of the chromosomes inside the cell.

Genetic genealogy is the auxiliary study of genealogy, a combination of genealogical and genetic research, so the use of genetics for genealogical research. Three types of tests are used: Y-DNA (passed only on the male line), mtDNA (passed on the female line) and autosomal DNA (passed on from all ancestral lines).

Przydatne źródła internetowe w języku polskim:
Blog „Genealogia genetyczna”: https://www.genealogiagenetyczna.com
Strona Ornatowski.com: https://ornatowski.com/genealogia/genealogia-genetyczna
Strona Kwartalnika Genealogicznego „More Maiorum”: https://www.moremaiorum.pl/tag/genealogia-genetyczna
Artykuł Marcina Woźniaka pt. „Genealogia i genetyka – wspólny przedmiot badań, różne perspektywy” („Rocznik Lubelskiego Towarzystwa Genealogicznego” 3, 203-228): link do artykułu
Interesujący artykuł w polskim wydaniu „National Geographic” (XI 2020): link do artykułu
Rekomendowana lektura:
James D. Watson (z A. Berrym i K. Daviesem), „DNA. Historia rewolucji genetycznej” (wyd. II poprawione i rozszerzone), Wydawnictwo CiS, Stare Groszki 2018.

Useful Internet sources in English:
International Society of Genetic Genealogy: https://isogg.org
Eupedia.eu, Fundamental concepts of Genetics and about the Human Genome: https://www.eupedia.com/genetics/human_genome_and_genetics.shtml
Eupedia.eu, Y-DNA: https://www.eupedia.com/europe/european_y-dna_haplogroups.shtml
Eupedia.eu, mtDNA: https://www.eupedia.com/europe/european_mtdna_haplogroups_frequency.shtml
Science Direct website: Genetic Genealogy
RootsTech by FamilySearch: The Basics of Genetic Genealogy
The Genetic Genealogist: https://thegeneticgenealogist.com
GenomeWeb: https://www.genomeweb.com/scientific-terms/genetic-genealogy
Recommended book:
James D. Watson (with A. Berry and K. Davies), „DNA. The Secret of Life” (fully revised and updated), Ballantine Books, New York 2017.